Υψηλός ο κίνδυνος τουριστικού κορεσμού για την Σαντορίνη

0

Ο υπερτουρισμός, η κατάχρηση δηλαδή της φέρουσας ικανότητας επισκεπτών ενός προορισμού, όχι μόνον έχει χτυπήσει την πόρτα της Ελλάδας αλλά τείνει να μετατρέψει πολλές περιοχές της σε παράδειγμα προς αποφυγή. Παράλληλα, χαρακτηριστικά υπερβολής έχουν προσλάβει και οι βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb. Σε μελέτη του τμήματος Πολιτικής για τη Διαρθρωτική Πολιτική και την Πολιτική Συνοχή της Γενικής Διεύθυνσης Εσωτερικών Πολιτικών που δημοσιεύθηκε νωρίτερα φέτος για λογαριασμό της TRAN Committee του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αναφέρεται επίσης πως στην Ελλάδα εκτός από τη Σαντορίνη, Ιόνιο και Πελοπόννησος είναι μεταξύ των 15 ευρωπαϊκών περιφερειών «με υψηλό κίνδυνο» τουριστικού κορεσμού.

Τα στοιχεία που δημοσιεύει η μελέτη για τη Σαντορίνη είναι αποκαλυπτικά. Μιλάει για 5,5 εκατομμύρια διανυκτερεύσεις το 2017 σε σύγκριση με 3,3 εκατομμύρια το 2012 (+66%) και συνολικές αφίξεις 2 εκατομμυρίων επισκεπτών. Η Σαντορίνη το 2018 είχε 474 αφίξεις κρουαζιεροπλοίων και 749.286 επιβάτες, έναντι 406 αφίξεων και 620.570 επιβατών το 2017. Οι αριθμοί αυτοί των επιβατών κρουαζιεροπλοίων σημαίνουν «περισσότερους από 2.000 επισκέπτες κρουαζιεροπλοίων ημερησίως με κορυφές έως και 18.000 ατόμων ανά ημέρα κατά την υψηλή περίοδο. «Το 2017 αντιστοιχούσαν 107,8 τουρίστες ημερησίως ανά 100 κάτοικους και 220,6 τουρίστες ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο». Δείκτες που είναι από τους υψηλότερους παγκοσμίως. Το 15% της συνολικής επιφάνειας της Σαντορίνης είναι χτισμένο συγκριτικά με μέσον όρο 1% σε άλλα ελληνικά νησιά.

Ενα δισ. ευρώ το χρόνο

Η ετήσια οικονομική δραστηριότητα από τον τουρισμό στο νησί υπολογίζεται πως ανέρχεται στο ένα δισεκατομμύριο ευρώ. Εχει, όμως, επιπτώσεις τη διείσδυση τουριστών σε γειτονιές αμιγούς κατοικίας, τον υψηλό αριθμό κρουαζιεροπλοίων, τον υψηλό αριθμό τουριστών ανά κάτοικο, περιβαλλοντικά ζητήματα, τουρίστες που παραπονιούνται για τους… τουρίστες και κυκλοφοριακή συμφόρηση και συμφόρηση των δημόσιων συγκοινωνιών. «Η ανάρμοστη συμπεριφορά τουριστών στη Σαντορίνη έχει αναφερθεί ως ένα κρίσιμο πρόβλημα», σημειώνει η μελέτη της TRΑN Committee. Η συνολική συμφόρηση είναι πρόβλημα για τους ίδιους τους τουρίστες, ενώ προβλήματα υπάρχουν τόσο σχετικά με την κυκλοφορία, τη συμφόρηση των πεζών, τη διάθεση των αποβλήτων όσο και τη περιβαλλοντική υποβάθμιση, την έλλειψη νερού και ενέργειας, την πολιτιστική εκτόπιση και τον πολλαπλασιασμό των βραχυπρόθεσμων μισθωμάτων τύπου Airbnb. «Αυτό μπορεί να επηρεάσει αρνητικά τη μελλοντική ελκυστικότητα του προορισμού», προειδοποιεί η έκθεση.

Οι τουριστικές υποδομές της Ε.Ε. διαθέτουν συνολικά περί τα 31 εκατομμύρια κρεβάτια, με το ένα τρίτο αυτών να συγκεντρώνονται στη Γαλλία και στην Ιταλία. Ωστόσο, αν συγκριθεί ο πληθυσμός μιας χώρας με τον αριθμό των διαθέσιμων «τουριστικών κρεβατιών» που διαθέτει, τότε η Κροατία ξεχωρίζει με 255 κρεβάτια ανά 1.000 κατοίκους. Η Ελλάδα έρχεται δεύτερη – διαθέτει συνολικά, σύμφωνα με το Politico, πάνω από 1.273.000 κρεβάτια, με αναλογία 118 ανά 1.000 κατοίκους. Ακολουθούν η Αυστρία (115/1.000 κατοίκους), το Λουξεμβούργο (108/1.000), η Κύπρος (101/1.000). Στη μικρή πληθυσμιακά Μάλτα, με τον μικρότερο αριθμό τουριστικών κρεβατιών στην Ε.Ε. (μόλις 44.631), αντιστοιχούν 97/1.000 κατοίκους.

Πέραν των ξενοδοχείων και των χώρων σύντομης διαμονής, στις ευρωπαϊκές τουριστικές υποδομές περιλαμβάνονται επίσης οι χώροι κάμπινγκ, οι εγκαταστάσεις οχημάτων αναψυχής και οι χώροι στάθμευσης ρυμουλκούμενων. Τον μεγαλύτερο προβληματισμό, όμως, προκαλούν οι περιπτώσεις της πλατφόρμας Airbnb και των λοιπών παρεμφερών ιστοσελίδων.

Η «εκρηκτική ανάπτυξή» τους, αναφέρεται σε κοινή ανοικτή επιστολή που δημοσίευσαν φέτος οι Αρχές δέκα μεγάλων ευρωπαϊκών πόλεων (Aμστερνταμ, Βαρκελώνη, Βερολίνο, Μπορντό, Βρυξέλλες, Κρακοβία, Μόναχο, Παρίσι, Βαλένθια, Βιέννη), θα πρέπει να μπει στην ατζέντα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και να εξεταστεί με προσοχή, αφού «είναι προφανείς οι κίνδυνοι που απειλούν τους κατοίκους των πόλεών μας. Πιστεύουμε ότι ένα σπίτι ανήκει πρωτίστως και κυρίως στους ενοίκους του». Η επιστολή επισημαίνει επίσης τις διάφορες δυσκολίες που δημιουργούνται για τους μόνιμους κατοίκους και εργαζομένους και θεωρεί ότι οι δημοτικές αρχές πρέπει να αποκτήσουν τη δυνατότητα να θεσπίζουν κανονισμούς ανάλογα με τις επικρατούσες συνθήκες σε κάθε τόπο.

Το Λονδίνο κατέχει τα ευρωπαϊκά πρωτεία, με περισσότερες από 77.000 καταχωρίσεις σύντομης δια-μονής τον Μάρτιο 2019. Δεύτερο ερχόταν το Παρίσι (περίπου 60.000) και σε απόσταση η Ρώμη (περίπου 30.000) και το Aμστερνταμ (περί τις 20.000). Στην Αθήνα υπήρχαν 9.122 καταχωρίσεις, σύμφωνα με το Politicο. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι σε κάποιους πολύ δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς ο αριθμός ανάλογων καταχωρίσεων ήταν σχετικά μικρός –όπως, για παράδειγμα, στη Βαρκελώνη όπου εμφανίζονταν λίγο περισσότερες από 18.300 καταχωρίσεις. Αλλά εκεί έχουν ληφθεί μέτρα προς τούτο, σημειώνουν οι επαΐοντες.

Ο αριθμός των Ευρωπαίων άνω των 15 ετών που ταξιδεύουν εντός της ηπείρου για αναψυχή ή προσωπικούς λόγους παρουσιάζει διακυμάνσεις. Την περίοδο 2012-2016 αυξήθηκαν κατά 3,8% αυτοί που ταξίδεψαν εκτός της χώρας τους (τα πρωτεία κατέχουν οι Φινλανδοί, το 74% των οποίων διανυκτέρευσε στο εξωτερικό, και ακολουθούν οι Ολλανδοί, οι Τσέχοι, οι Λουξεμβούργιοι και οι Αυστριακοί), ενώ παρουσίασαν αύξηση 26,7% όσοι ταξίδεψαν και εντός της χώρας τους. Το 67% των Ελλήνων διανυκτέρευσε εντός των συνόρων της χώρας και μόνον το ένα τρίτο (33%) πήγε στο εξωτερικό. Τα μεγαλύτερα ποσοστά διανυκτερεύσεων εντός της χώρας τους κατέχουν οι κάτοικοι της Ρουμανίας (78%) και της Βουλγαρίας (70%).

kathimerini